Vera Phipps z NRGsurf o sztucznej inteligencji, behawioralnej ekonomii energetycznej i przyszłości energetyki rozproszonej

W tym wywiadzie dla the nech porozmawiałem z Verą Phipps z NRGsurf o kierunku w sektorze energetycznym, który jeszcze do niedawna pozostawał raczej niszowy, a dziś szybko zyskuje strategiczne znaczenie. Mowa o zarządzaniu energią opartym na sztucznej inteligencji, behawioralnej ekonomii energetycznej, ograniczaniu produkcji solarnej (curtailment), rozproszonych systemach energetycznych, a także o coraz ściślejszym powiązaniu między energetyką odnawialną a infrastrukturą obliczeniową.

Nasza rozmowa wykroczyła daleko poza historię jednej firmy. Rozmawialiśmy o tym, jak powstał NRGsurf, na czym polega specyfika jego podejścia, jak zespół ocenia nowe rynki, dlaczego Stany Zjednoczone stały się dla niego jednym z głównych kierunków strategicznych, a także dlaczego kolejny etap transformacji energetycznej będzie zależał nie tylko od nowych mocy wytwórczych, ale także od tego, jak mądrze nauczymy się zarządzać popytem, zachowaniami konsumentów i infrastrukturą.

Od badań doktoranckich do platformy energetycznej opartej na AI

Jedną z najciekawszych cech historii NRGsurf jest to, że firma powstała nie jako typowy startup zbudowany wokół modnego trendu rynkowego. Jej fundamentem stały się solidne badania. Jak wyjaśniła Vera, platforma wyrosła z doktoranckich i postdoktoranckich badań jej współzałożycielki Valerii, która w Austrii pracowała nad tematem behawioralnej ekonomii energetycznej w ramach projektu badawczego sfinansowanego przez Horizon Europe. Algorytm leżący u podstaw NRGsurf jest bezpośrednim rezultatem tej pracy naukowej.

Wyjściowe pytanie, od którego wszystko się zaczęło, dotyczyło tego, jak badać i zmieniać decyzje gospodarstw domowych dotyczące zużycia energii: kiedy korzystają z energii słonecznej, a kiedy biorą prąd z sieci, oraz jakie dokładnie połączenie sygnałów cenowych, bodźców i mechanizmów behawioralnych jest naprawdę w stanie wpłynąć na te decyzje na dużą skalę.

Ten punkt wyjścia ma fundamentalne znaczenie, ponieważ to właśnie on definiuje podejście NRGsurf do tworzenia wartości. Firma nie traktuje zużycia energii elektrycznej jako kwestii czysto technicznej ani jako procesu zależnego wyłącznie od ceny. U jej podstaw leży inna, znacznie głębsza obserwacja: ludzie nie reagują jednakowo na identyczne sygnały. Na modele zużycia wpływają bodźce, nawyki, kontekst i psychologia.

Jak powiedziała Vera:

Właśnie to zrozumienie stało się podstawą platformy zarządzania energią opartej na sztucznej inteligencji, która nieustannie uczy się rozpoznawać, co działa, a co nie. Mówiąc prościej, NRGsurf stara się nie tylko optymalizować dystrybucję energii i zwiększać wykorzystanie energii odnawialnej. Platforma dąży również do zrozumienia, co naprawdę motywuje użytkowników do zmiany swojego zachowania. A kluczowe jest tu wyczuwanie, kiedy lepiej działa automatyzacja, a kiedy skuteczniejszy będzie właśnie wpływ behawioralny.

Co NRGsurf robi w praktyce

U swoich podstaw NRGsurf jest platformą zarządzania energią opartą na sztucznej inteligencji dla wspólnot energetycznych. Pomaga zarządzać zużyciem energii elektrycznej w lokalnych systemach, gdzie produkcja solarna, energia z sieci i różne typy konsumentów muszą być bilansowane znacznie mądrzej i efektywniej.

Austria stała się dla firmy naturalnym pierwszym rynkiem, ponieważ to właśnie masowe wdrożenie inteligentnych liczników stworzyło tam odpowiednie środowisko techniczne do startu. Pozwoliło to NRGsurf zbudować warstwę programową (software layer), która pomaga wspólnotom energetycznym lepiej koordynować zużycie i produkcję.

Z komercyjnego punktu widzenia biznes stał się szczególnie przekonujący wtedy, gdy zespół zdecydował się skupić na szerszej nieefektywności rynkowej: ogromnych ilościach energii słonecznej, które codziennie są ograniczane (curtailed) i faktycznie nie znajdują zastosowania.

To właśnie ta obserwacja popchnęła firmę do przejścia od prostej optymalizacji do monetyzacji. Zamiast pozwolić, by nadwyżka produkcji solarnej po prostu się marnowała, NRGsurf zaczął przekierowywać ją do scenariuszy zastosowań, które generują przychód.

W Europie jednym z głównych przykładów takiego zastosowania stało się ładowanie pojazdów elektrycznych. Vera sformułowała tę ideę bardzo jasno:

Wyniki wyglądają przekonująco. W zależności od typu wspólnoty i zastosowanych rozwiązań model NRGsurf pokazuje obniżenie kosztów energii elektrycznej o 10–30% dzięki lepszemu zarządzaniu obciążeniem. Osiąga się to poprzez optymalizację w czasie rzeczywistym: kiedy lepiej korzystać z energii słonecznej, a kiedy brać prąd z sieci, a także poprzez bardziej efektywne kolektywne wykorzystanie lokalnie wyprodukowanej energii.

Ten model rozwiązuje jednocześnie kilka problemów. Zwiększa poziom wykorzystania produkcji solarnej, pomaga obniżać rachunki za prąd dla konsumentów i tworzy dla firmy udział w przychodach dzięki aktywności ładowania. Jednocześnie obrazowo demonstruje, dlaczego właśnie rozwiązania programowe stają się coraz ważniejsze w rozproszonych systemach energetycznych: wartość komercyjna często leży nie tylko w samej produkcji, ale w tym, jak mądrze ta energia jest dystrybuowana.

Dlaczego behawioralna ekonomia energetyczna ma znaczenie dla biznesu

Wiele firm technologicznych w energetyce skupia się na sprzęcie, dyspozytorni technicznym, logice magazynowania energii lub timingu pracy na rynku. NRGsurf dodaje jeszcze jedną warstwę, która dziś staje się coraz ważniejsza: zachowanie użytkowników.

To właśnie tutaj firma się wyróżnia.

Na pierwszy rzut oka może to wydawać się subtelnym niuansem, ale z komercyjnego punktu widzenia ma to kolosalne znaczenie. W miarę jak systemy energetyczne stają się bardziej zdecentralizowane, a elastyczność zyskuje coraz większą wartość, zdolność połączenia konsumentów z możliwością mądrzejszego korzystania z energii elektrycznej na własnych warunkach staje się realnym aktywem rynkowym. Elastyczność popytu (demand response) to nie tylko problem techniczny. To także wyzwanie społeczne i behawioralne.

Właśnie dlatego behawioralna ekonomia energetyczna zasługuje na znacznie więcej uwagi na współczesnym rynku. Zwiększanie produkcji odnawialnej jest krytycznie ważne, ale nie mniej ważne jest podnoszenie jakości samego zużycia. Platforma, która daje zarówno użytkownikom domowym, jak i komercyjnym możliwość świadomego włączenia się w optymalizację sieci, może uwolnić znacznie więcej wartości z tej samej bazy infrastrukturalnej.

Od ograniczonej produkcji solarnej do obliczeń brzegowych

Wejście w kierunku infrastruktury obliczeniowej nie było dla firmy gwałtownym zwrotem strategicznym. Raczej stało się logiczną kontynuacją rozwoju samej platformy. Gdy NRGsurf udowodnił, że nadwyżkę energii słonecznej można przekierowywać do stacji ładowania pojazdów elektrycznych i monetyzować poprzez arbitraż, stała się oczywista szersza zasada: platforma jest faktycznie mechanizmem routowania ograniczonej (curtailed) energii, gdzie końcowym węzłem może być dowolne elastyczne obciążenie, zdolne generować przychód na brzegu sieci.

Ładowanie pojazdów elektrycznych stało się pierwszym takim węzłem, ale architektura platformy od początku była zaprojektowana z myślą o dalszym rozszerzaniu. Najnowszym i obecnie najbardziej pożądanym kierunkiem stał się edge GPU compute, czyli moce obliczeniowe dla obciążeń AI, umieszczone tam, gdzie faktycznie jest nadwyżka energii.

Czas dla tej idei też jest bardzo wymowny. Popyt na moce obliczeniowe gwałtownie rośnie, zwłaszcza w USA, gdzie wdrożenie sztucznej inteligencji przyspiesza w różnych sektorach. Jednocześnie wiele instytucji nie chce być całkowicie zależnymi od dużych dostawców chmury. Banki, firmy w obszarze cyberbezpieczeństwa, instytucje finansowe i inne biznesy pracujące z wrażliwymi danymi często potrzebują bezpieczniejszych i geograficznie bliższych zasobów obliczeniowych.

Vera opisała tę możliwość bardzo praktycznie:

Nowy model NRGsurf budowany jest wokół wykorzystania lokalnej energii słonecznej do zasilania infrastruktury GPU. Obniża to faktyczny koszt obliczeń i jednocześnie tworzy produktywny scenariusz wykorzystania energii odnawialnej, która w innym przypadku mogłaby zostać ograniczona.

„Słońce zasila ten GPU,” — powiedziała Vera. — „A to oznacza, że same obliczenia stają się znacznie tańsze, niż gdyby trafiały do dużego dostawcy chmury.”

Właśnie tutaj propozycja firmy staje się szczególnie interesująca dla szerszej publiczności energetycznej. To już nie jest tylko historia o optymalizacji energetyki odnawialnej. To także historia o efektywności infrastrukturalnej, która łączy produkcję rozproszoną, popyt cyfrowy, wzrost sztucznej inteligencji i lokalną odporność.

Dlaczego USA stają się kolejnym dużym rynkiem

Choć NRGsurf ma już realne operacje i przychód w Europie, firma traktuje Stany Zjednoczone jako kolejną dużą szansę wzrostu. Według Very, rynek amerykański wygląda szczególnie obiecująco, ponieważ tutaj zbiega się jednocześnie kilka czynników: dostępność zasobów słonecznych, wysoki popyt na moce obliczeniowe, zużyta infrastruktura sieciowa i pilna potrzeba rozwiązań rozproszonych.

Szczególnie atrakcyjnie wygląda Kalifornia. I nie tylko ze względu na silną bazę zasobów solarnych czy wysoką koncentrację biznesu technologicznego, ale też dlatego, że zespół dobrze zna ten rynek i ma tam sieć kontaktów. Sama Vera pracowała w Kalifornii przez wiele lat, a to ma krytyczne znaczenie wtedy, gdy udane wejście na rynek zależy od relacji, właściwego timingu i zaufania.

Zwróciła także uwagę na szerszy problem infrastrukturalny. W niektórych regionach centra danych są budowane szybciej, niż pojawia się możliwość zapewnienia im wystarczającego zasilania.

Takie wąskie gardła sprawiają, że model NRGsurf staje się jeszcze bardziej aktualny. Gdy scentralizowana infrastruktura potrzebuje lat na pozwolenia i realizację, rozwiązania rozproszone stają się atrakcyjne nie dlatego, że to modne, ale dlatego, że szybciej rozwiązują pilne problemy.

Jak NRGsurf ocenia nowe rynki energetyczne

W naszej rozmowie poruszyliśmy także to, jak właściwie NRGsurf podejmuje decyzje o wejściu na nowy rynek. Odpowiedź była znacznie bardziej zdyscyplinowana niż proste podążanie za zasobem solarnym.

Vera nakreśliła trzy kluczowe czynniki, na które firma zwraca uwagę: poziom przymusowego ograniczenia produkcji, gotowość środowiska regulacyjnego i typy konsumentów.

Ta logika jest ważna, ponieważ obrazowo pokazuje, jak naprawdę działa wejście na nowe rynki w energetyce. Sama wielkość zainstalowanej produkcji odnawialnej nie tworzy jeszcze możliwości rynkowej. Znaczenie ma to, czy energia się marnuje, czy regulacje pozwalają takiemu modelowi działać i czy platforma może skutecznie wpasować się w lokalne modele konsumpcji.

Dobrym przykładem takiej złożoności jest Hiszpania. Vera nazwała ją jednym z najtrudniejszych rynków w Europie, mimo oczywistego potencjału solarnego.

Jednocześnie sam zasób nie oznacza jeszcze automatycznej atrakcyjności rynkowej.

„Tutaj trzeba dużo wyjaśniać i edukować rynek,” — dodała. — „Może trzeba angażować partnerów, by dostarczać pełne kompleksowe rozwiązanie, a nie po prostu mówić, że mamy produkt programowy.”

Włochy, przeciwnie, wyglądają bardziej praktycznie do wejścia już teraz. „We Włoszech rynek jest bardziej rozwinięty. Niezbędne zasady już działają. Popyt jest. Zostaje tylko trochę biurokracji, z którą trzeba sobie poradzić.”

To użyteczne przypomnienie również dla szerszego grona firm energetycznych. Dobre decyzje dotyczące wejścia na rynek prawie nigdy nie opierają się tylko na jednym parametrze. Najlepsze możliwości zwykle pojawiają się tam, gdzie jednocześnie zbiegają się potrzeba infrastrukturalna, gotowość regulacyjna, ekosystem partnerski i zachowania użytkowników.

Firma software’owa w szerszym ekosystemie energetycznym

Kolejny ważny moment naszej rozmowy dotyczył tego, jakie miejsce NRGsurf zajmuje w łańcuchu tworzenia wartości. Firma nie próbuje być wszystkim naraz. Nie pozycjonuje się jako producent sprzętu ani jako pełnoprawny integrator w stylu EPC. Jej rola — to warstwa programowa w szerszym ekosystemie partnerów.

To strategicznie bardzo wyważona pozycja. W energetyce firmy nie zawsze muszą posiadać cały łańcuch, by tworzyć największą wartość. Często największa siła skoncentrowana jest właśnie w warstwie koordynacyjnej — w tej części systemu, która zarządza przepływami, bodźcami, czasem i monetyzacją między różnymi aktywami i partnerami.

Właśnie tam znajduje się NRGsurf. Jest umiejscowiony między produkcją, popytem ze strony wspólnot energetycznych, lokalną infrastrukturą i scenariuszami komercyjnymi, pomagając przekształcać fragmentaryczne przepływy energii w bardziej skoordynowany system.

W energetyce rozwój biznesu nadal opiera się na zaufaniu

Nie mniej wymowna była też ta część naszej rozmowy, która dotyczyła rozwoju biznesu. NRGsurf nie stawia na agresywne zimne pozyskiwanie klientów jako główny silnik wzrostu. Zamiast tego firma rozwija się poprzez partnerstwa, znajomości, relacje konsorcjalne i zaufanie, które udało się zbudować w sektorze.

To bardzo dokładnie odpowiada temu, jak naprawdę działa wiele rynków energetycznych. W sektorach, gdzie zaangażowane są zakłady komunalne, interesariusze infrastrukturalni, operatorzy wspólnot energetycznych lub regulowane systemy, zaufanie ma kolosalne znaczenie. Wyniki mają znaczenie. Rekomendacje mają znaczenie. Relacje mają znaczenie. Złożone partnerstwa energetyczne rzadko budują się tylko poprzez masowe taktyki sprzedażowe.

Vera zaznaczyła także, że gdy firma wpasowuje się we właściwą część ekosystemu, dalszy wzrost staje się znacznie bardziej skalowalny. „Po podpisaniu wzrost staje się praktycznie nieunikniony, ponieważ ci partnerzy zarządzają dużą liczbą wspólnot.”

To ważny wniosek dla każdego, kto buduje biznes w energetyce. W wielu przypadkach jeden silny kanał dostępu do rynku jest wart więcej niż sto słabych rozmów.

Dlaczego pozyskiwanie finansowania pozostaje jednym z najtrudniejszych etapów

Pomimo posiadanej działalności operacyjnej i przychodu w Europie, firma obecnie pozyskuje seed round, by wesprzeć wejście na rynek USA i rozwój modelu obliczeń brzegowych. Vera szczerze wyjaśniła, dlaczego ten etap jest tak trudny.

Jest to tym bardziej prawdą, gdy część nowego modelu związana jest z kapitałochłonną infrastrukturą. Vera wprost podkreśliła, że rozproszone GPU i powiązane aktywa wymagają logiki finansowania projektowego, a nie tylko przekonującej historii startupu.

Ale poza czysto finansową mechaniką, mówiła także bardzo szczerze o emocjonalnej stronie pozyskiwania inwestycji. „Najbardziej wyczerpuje chyba właśnie długość tego procesu,” — powiedziała. — „Czasami spotykasz jednego inwestora i po tym wszystko zaczyna się otwierać.”

Właśnie ta szczerość czyni tę historię jeszcze bardziej przekonującą. Publicznie pozyskiwanie finansowania często prezentowane jest jako coś znacznie szybszego i prostszego, niż jest w rzeczywistości. W rzeczywistości natomiast jest to prawie zawsze długi proces, na który wpływają właściwy timing, wytrzymałość, jasność narracji i wytrwałość.

Dlaczego założyciele mają nie mniejsze znaczenie niż sama idea

Pod koniec rozmowy poruszyliśmy znaną, ale bardzo ważną zasadę inwestowania na wczesnym etapie: inwestorzy często najpierw inwestują w założycieli, a dopiero potem w samą ideę. Odpowiedź Very była natychmiastowa.

W energetyce ta zasada ma jeszcze większą wagę niż w wielu innych sektorach. Tutaj dłuższe cykle wzrostu, bardziej złożony ekosystem, a realizacja wymaga połączenia kompetencji technicznych, komercyjnych i organizacyjnych.

Vera opisała także zespół firmy w taki sposób, że staje się jasne, skąd ma taką pewność. Biznes łączy naukową i algorytmiczną podstawę współzałożycielki, techniczną głębię produktu i własny fokus Very na modelach biznesowych, finansach i wzroście komercyjnym.

„Dodaję tę warstwę kreatywności, kreatywności biznesowej i rozumienia finansów,” — powiedziała. — „Dlatego myślę, że bardzo dobrze się uzupełniamy.”

Właśnie takie połączenia inwestorzy często starają się ocenić we wczesnych firmach technologicznych i infrastrukturalnych w energetyce. Nie to, jak ciekawie brzmi sama idea, ale czy zespół ma wystarczającą szerokość i wytrzymałość, by przekształcić ją w silny biznes.

Dlaczego ta rozmowa jest ważna właśnie teraz

To, co czyni NRGsurf wartym uwagi — to nie tylko sama firma, ale także to, co symbolizuje na szerszym rynku energetycznym. Odzwierciedla kierunek, który staje się coraz bardziej widoczny: wartość coraz częściej tworzona jest poprzez inteligencję, koordynację, decentralizację i zdolność łączenia sektorów, które wcześniej omawiane były osobno.

Ograniczanie produkcji solarnej, sztuczna inteligencja, wspólnoty energetyczne, ograniczenia sieciowe, lokalne obliczenia i zachowania konsumentów nie są już izolowanymi tematami. Stopniowo stają się częściami jednej wspólnej historii infrastrukturalnej.

W tym sensie NRGsurf to nie po prostu kolejny startup energetyczny w obszarze oprogramowania. To przykład tego, jak firmy energetyczne przyszłości mogą stawać się naprawdę znaczące, łącząc w jednym modelu utraconą energię, elastyczny popyt, wgląd behawioralny i potrzeby infrastruktury komercyjnej.

Dla mnie stało się to jednym z głównych wniosków z tej rozmowy. Potencjał skalowania nie jest tutaj ograniczony do jednej geografii czy jednego wąskiego scenariusza zastosowania. Jeśli model będzie dalej rozwijał się we właściwym kierunku, może stać się aktualny dla wielu rynków, które stykają się z tymi samymi strukturalnymi problemami: niedowykorzystaniem produkcji odnawialnej, starzeniem się sieci, wzrostem popytu na obliczenia i potrzebą szybszych i bardziej rozproszonych rozwiązań.

Rozmowa z Verą Phipps po raz kolejny przypomniała mi, że niektóre z najważniejszych idei we współczesnej energetyce rodzą się właśnie na styku różnych dyscyplin. NRGsurf działa na styku behawioralnej ekonomii energetycznej, zarządzania energią opartego na sztucznej inteligencji, rozproszonych systemów energetycznych, problemu ograniczania produkcji solarnej i obliczeń brzegowych. Już to wystarczy, by uważnie obserwować firmę.

Ale jeszcze silniejszą tę historię czyni to, że firma już wyszła poza teorię. Przeszła drogę od badań do rzeczywistego wdrożenia, od koncepcji do przychodu, i od europejskiej bazy operacyjnej do szerszej międzynarodowej strategii wzrostu.

Jak powiedziała Vera: „Wchodzimy na rynek, gdzie problem istnieje tu i teraz, i mamy rozwiązanie również tu i teraz.”

Właśnie dlatego jest to firma i rozmowa, za którymi naprawdę warto śledzić.